На ўрачысты вечар “Нам − 150!” Даўгінаўская сярэдняя школа запрашае ў суботу, 4 лютага, а 19 гадзіне.

Ужо ў якасці ганаровых гасцей на свята запрошаныя былыя выпускнікі. Сярод іх − заслужаны дзеяч культуры Беларусі, загадчык кафедры скульптуры Беларускай акадэміі мастацтваў Уладзімір Слабодчыкаў. Менавіта ён − аўтар скульптуры “Вілляна”.

А таксама − хірург, кандыдат медыцынскіх навук Эдуард Осіпаў, кандыдат ветэрынарных навук, дацэнт кафедры заалогіі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны Тамара Мядзвецкая і іншыя былыя вучні − гонар школы.

Якімі былі гэтыя 150 гадоў у Даўгінаўскай вучэльні, расказалі настаўніца беларускай мовы і літаратуры Ірына Станіславаўна Сяліцкая і папярэдні дырэктар гэтай школы, выдатнік народнай адукацыі Беларусі Галіна Васілеўна Тупіцына.

Сёння ў Даўгінаўскай школе вучыцца каля 220 вучняў. Але адкрывалася яна ў 1862 годзе як народнае вучылішча, якое прыняло на вучобу каля 70 дзяцей.

Спачатку вучнямі былі толькі хлопчыкі, але паступова пачалі займацца і дзяўчынкі. Напрыклад, у 1902 годзе тут навучалася 127 хлопчыкаў і 14 дзяўчынак. Вучэбны год цягнуўся ад сярэдзіны кастрычніка да сярэдзіны красавіка − калі дзеці не былі занятыя палявымі работамі. Заняткі праходзілі штодзённа не менш за пяць гадзін. Некаторыя настаўнікі займаліся па вечарах з вучнямі з дальніх вёсак, якія начавалі ў вучэльні.

У час, калі Даўгінава апынулася ў складзе Заходняй Беларусі, змест вучылішча ўжо працавала сямігодка. Першымі кіраўнікамі яе сталі Максіміліян Матрос і Станіслаў Зімодра. Іх успамінаюць як вельмі таленавітых і самаадданых дырэктараў, але абодвух расстралялі да вайны.

Памятаюць і цудоўных настаўнікаў: Ганну Андраловіч-Саху, Адольфа Лінковіча, Уладзіслава Эйманта, Стэфанію Казімірску, Вінцэнта Кунцэвіча…

Падчас Вялікай Айчыннай вайны школа працягвала працаваць, але многія вучні кінулі вучобу: мусілі займацца гаспадаркай. З 17 чалавек першага пасляваеннага выпуску 1951 года дзесяць сталі настаўнікамі.

Сёння Даўгінаўскую сярэднюю школу ўзначальвае Іван Нічыпаравіч Навуменка, а палова настаўнікаў − яе былыя выпускнікі.

Зоя ХРУЦКАЯ.
© “Рэгіянальная газета”

З кожным годам квітнее і прыгажэе наш горад, змяняецца выгляд вёсак нашага раёну. Адны з іх знікаюць і адыходзяць у нябыт, іншыя буйнеюць і пераўтвараюцца ў аграгарадкі, якія ўжо зусім не нагадваюць тыя вёсачкі, дзе жылі нашы бабулі ды дзядулі. Гэта гістарычная дадзенасць, але з кожным крокам часу мы не толькі нешта атрымліваем, нешта ж і губляем.

Як жа захаваць тое, што было? Як зазірнуць у мінулае і ўбачыць, як жылі нашы продкі, як выглядаў наш горад і нашы вёскі ды мястэчкі даўней? А патрэба ў гэтым ёсць, бо веданне сваёй гісторыі – гэты добры шанц не знікнуць у невядомасці, не растварыцца ў часе. Гэта выдатная магчымасць адчуць повязь часу, еднасць лёсу, адказнасць за тое, што было да нас, і за тое, што застанецца пасля нас.

Дзе яно, люстэрка часу, глянуўшы ў якое мы мелі б магчымасць убачыць тое, што бачылі нашы бацькі і дзяды? А люстэрка гэтае ёсць. Гэта – старыя фотаздымкі. Зацікаўленасць да іх сярод нашых землякоў мы маглі бачыць падчас выстаў старых фотаздымкаў, якія ладзіў Вілейскі краязнаўчы музей.

Вілейская суполка Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры таксама займаецца захаваннем гістарычнай спадчыны Вілейшчыны. Намаганнямі сяброў суполкі створаны камп’ютарны дыск “Шляхамі Вілейшчыны” і набор паштовак “Спадчына Вілейшчыны”. Зараз ідзе праца па збору матэрыялаў для перавыдання дыску.

Таварыства мае багаты фотаархіў з краявідамі нашых мясцін і выявамі помнікаў раёну, але ж можа хто з шаноўных чытачоў газеты таксама мае ў сямейным фотаальбоме старыя фотаздымкі з мінулымі краявідамі Вілейскага раёну, ды жадае далучыцца да працы, тады тэлефануйце нам. Выйдзіце на сувязь! Сябры таварыства зробяць камп’ютарныя копіі вашых фотаздымкаў, якія аздобяць будучы дыск аб гісторыі нашага краю.

Толькі агульнымі намаганнямі мы зможам захаваць гістарычную спадчыну нашага раёну і пакінуць яе нашым нашчадкам.
Гэта патрэбная справа, дык давайце рабіць яе разам. Далучайцеся!

З павагай ды падзякай да вас – сябры Вілейскай суполкі Таварыства аховы помнікаў.
e-mail: vileyka.tap@gmail.com. Тэл: МТС: +375-29-873-72-95 , Вэлком: +375-29-128-00-37 .

http://vialejka.org/2851-dauhinava-padarozhzha-dyletanta.html
Денис.